fbpx

Wiara

Człowiek w oczach filozofa

10 miesięcy temu

Minęło już kilka dobrych lat odkąd nie zajmuję się filozofią. Zainteresowanie tą dziedziną zaczęłam od szkolnej biblioteki, w której zaczęłam wypożyczać coraz więcej książek i już w gimnazjum postanowiłam ją studiować. Fascynacja ta spowodowała, że trafiłam do Krakowa, a następne na Sorbonę do Paryża, gdzie  się niemało rozczarowałam, bo moje zainteresowania zagubiły się w zbyt liberalnym podejściu do ludzkiej myśli.  Mimo to spełniłam swoje marzenie. I co ciekawe ten czas pomógł mi odnaleźć Boga, w którego uwierzyłam już nie tylko uczuciami, ale wolą podpartą filozoficznym rozumieniem.

Obecnie filozofia jest zagubioną córą w świecie nauk. W czasach Instagrama, Facebooka i szybkich newsów nikt nie myśli o Boecjuszu, Platonie czy Diogenesie z Synopy.  Jednakże warto wiedzieć, że to właśnie to zapomniane dziecię w dziedzictwie myśli zmieniło ludzkość. Rewolucja francuska rodziła się m.in. w głowach filozofów odwiedzających paryską kawiarnię Le Procope (nota bene można ja zwiedzić do dziś), następnie te myśli były zalążkiem rewolucji bolszewickiej. Oba te ruchy zmieniły i zmieniają historię świata do dziś. Myśli stały się czynem. Świadczy to o tym, jak bardzo filozofia może być niebezpieczna i jak wielki ma wpływ na życie ludzi. Do zmiany myśli ludzkiej przyczyniło się wielu innych filozofów, którzy coraz bardziej rozpowszechnili upadek chrześcijańskiej myśli na rzecz relatywizmu, który rozburza fundamenty prawdy w dzisiejszym świecie. Neomarksizm, liberalizm i inne nurty obecnie powodują katastrofalne skutki moralne… Wielu ludzi jest w sidłach tych myśli, nie wiedząc nawet, że wiele lat temu były koncepcjami pewnych filozofów!

Jednakże żyli na tym świecie filozofowie, których myśli mogą przybliżyć nas do Boga. Jednym z nich był św. Tomasz z Akwinu, zwany doktorem anielskim, który “schrystianizował” Arystotelesa. Jego wspomnienie obchodzimy 28 stycznia. Jego myśli wydają się być dość skomplikowane, kiedy czyta się jego dzieła bezpośrednio. Warto jednak się nad nimi pochylić,  korzystając z komentarzy jego propagatorów, aby dojść do zrozumienia pewnych prawd dotyczących tego, kim jest człowiek. Takie intelektualne wyjaśnienie koncepcji istnienia człowieka nadaje niejaką pewność, co do tego, co przyjmujemy w wierze jako pewne założenie. Sprawdzanie relacji między myślą a rzeczywistością jest niezbędne w naszych czasach, kiedy to pewne prawdy przyjmuje się totalnie na opak rozumowi.

Według Akwintaty człowieka ożywia nieśmiertelna dusza, która porusza jego ciało. Nie jest tylko tym, co je porusza, jak chciał Kartezjusz, ale też tym, dzięki czemu to ciało istnieje. Człowiek jest jednością duszy i ciała, poznaje intelektem poprzez zmysły świat, tym samym różniąc się od innych istot żywych, które żyją instynktownie.  Co ciekawe św. Tomasz nie widział w ciele człowieka więzienia dla duszy, ale dostrzegał w nim narzędzie do życia doczesnego.

Dusza ma w sobie pragnienie szczęścia, które ciągle chce zrealizować i jednocześnie poprzez to  może popaść w pewnego rodzaju pułapki, łudząc się tylko tym, co zmysłowe. Może popaść ona w rozpacz, rezygnację lub nadzieję. Dlatego aby mądrze kierować swoim postępowaniem, warto podbudowywać to, co może pomóc dokonywać najlepszego wyboru, czyli rozum. To dzięki refleksji, także nad Słowem Bożym, można nabyć pewności co do zasad moralnych poprzez zrozumienie przyczynowo-skutkowe, pełną świadomość konsekwencji moralnych  działań.

Czym dla świętego Tomasz był grzech? Przede wszystkim zawróceniem z drogi do Boga (określonego jako dobro niezmienne), nieuporządkowanym pójściem za dobrem zmiennym.  W tej postawie człowiek kieruje się pożądliwością , za którą nie uzyska się nigdy takiego nasycenia jakiego pragnie nieśmiertelna dusza. Jest w pułapce, im częściej wybiera błędny kierunek, tym więzienie wydaje się dotkliwsze i pogrążające.

Akwinata w duszy ludzkiej zakorzenia ludzkie działania (władze): siłę życiowąspostrzeżenia zmysłowe, dążenia instynktowne i rozum. Natomiast w ciele funkcje wegetatywne: rozrodczą, wzrostu i odżywiania. Wszystko ma swoje miejsce i porządek, zakłócanie tego stanu powoduje, że człowiek staje się nieszczęśliwy.

Warunkiem szczęścia jest utrzymanie równowagi między tym, co cielesne, a tym, co duchowe.  W moralności to rozum zawsze powinien być przed wolą i ukierunkowywać ją. Jest on tym samym podporządkowany mądrości i  roztropności. Nie ma dla człowieka większego szczęścia niż Bóg, On powinien być normą życiowych wyborów.

Kiedy dobrze wpatrzymy się w filozofię św. Tomasza, to zobaczymy pewną logiczną całość, która pomoże nam rozświetlić  wiele prawd o świecie. Polecam wszystkim zgłębianie prawd tego niezwykłego dominikanina, który dzięki natchnionej pracy swojego rozumu pomógł ogromnej rzeszy katolików uporządkować myślenie. W jednej notatce trudno przybliżyć choć ułamek bogactwa jego nauki…

Nie odrzucajmy filozofii, bo ona jako umiłowanie mądrości pomaga odpowiedzieć na wiele pytań, które zadajemy sobie już jako dzieci. Niestety często popadamy w lenistwo, intelektualne gubiąc się w mnogości prawd i poglądów totalnie sprzecznych z rozumem.

Dzisiejszy świat chce być  we wszystkich swoich działaniach “instant”, co jest dużym błędem, ponieważ tylko głębsza refleksja pozwala musnąć prawdę. Poszukiwanie mądrości daje szczęście, bo pomaga odnaleźć przez nią samego Boga.

Na koniec podzielę się z Wami jedną modlitw, którą warto codziennie odmawiać:

MODLITWA ŚW. TOMASZA O DAR MĄDROŚCI

Stwórco niewypowiedziany!
Ty czynisz zrozumiałym język niemowląt,
Ukształtuj i mój język i wlej w moje usta łaskę swego błogosławieństwa.

Daj mi jasność rozumienia,
zdolność zapamiętywania,
łatwość uczenia się,
dokładność wyjaśniania i omawiania.

Gdy rozpoczynam – pouczaj mnie,
gdy rozwijam i wyjaśniam – kieruj mną,
gdy dokończę – dopełnij łaską zrozumienia.

Ty, który jesteś prawdziwym Bogiem i człowiekiem,
dawaj mi smak Bóstwa i dobrego człowieczeństwa.
Amen.


Justyna Kamińska-Krot

Justyna Kamińska-Krot

W drodze na pustyni życia, katoliczka, żona, mama, filozof , dietetyk, pasjonatka języka francuskiego, medycyny św Hildegardy. Wiara jest dla mnie siłą i odpowiedzią na wszystkie trudności ludzkiej egzystencji. Bóg jest dla mnie miłością, która nadaje sens istnieniu. Verbum caro factum est !